Overweging van Ineke van Cuijk o.p.

Spreuken 8, 22-31  Johannes 16, 12-15

Thema: DRIE-EENHEID.                                                               

Bij één van mijn kleindochters is de KijkBijbel het favoriete voorleesboek. En toen ik afgelopen week vroeg ‘waarom wil je dit boek?’ kreeg ik als antwoord ‘Jij weet toch alles over God’. Gelukkig heeft ze nog een leven lang om te ontdekken dat oma’s niet alles weten! En zeker niet als het om God gaat en vandaag over de Heilige Drie-Eenheid!!

Want op het feest van de Heilige Drie-Eenheid vieren wij een geloofsmysterie dat maar moeilijk te verwoorden is. En tegelijk is het een mysterie dat wij dagelijks (wellicht de meesten van ons) onder woorden brengen. Iedere keer als wij het kruisteken maken en zeggen: ‘In de naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest’ benoemen wij de Drie-Eenheid van God.

Het is een hele korte en compacte geloofsbelijdenis: de Ene God is Vader, Zoon en Heilige Geest. EEN God die zich op verschillende wijzen door ons laat kennen. Zij horen bij elkaar. God wordt vertegenwoordigd in en met Zijn Zoon en met de H. Geest en als wij Jezus horen spreken in de Schrift komt Hij nooit ‘alleen’ – Hij is altijd verenigd met Zijn Vader en de Heilige Geest. Het lastige voor ons vandaag de dag is – dat wij het willen begrijpen….en wij raken dan in de war omdat wij geneigd zijn het verstandelijk te snappen – als een soort wiskundige formule – en dan komen wij in de knoei  1 plus 1 plus 1 = 3. Een natuur en drie personen. Wij kunnen er ons verstand over breken.Maar hier gaat het niet om wiskunde – om het te begrijpen, het gaat om doorleefd geloof.

Het mysterie van ons geloof, waarvan deze Triniteit het centrum is, is als met verblindende lichten. Het is alsof je recht in de zon kijkt. Dat is slecht voor je ogen, dat moet je niet doen, dan wordt alles duister. Wat wij wel kunnen doen, is met het licht van de zon meekijken naar datgene dat er door verlicht wordt.

En zo worden wij uitgenodigd in de lezingen van vandaag verschillende verschijningsvormen van God te ontdekken, te ervaren en in het Licht te laten komen.

De eerste lezing is uit het boek Spreuken. Een wat kleiner boek in onze dikke Bijbel en de teksten worden toegeschreven aan Koning Salomo. Hij is een voorname en geliefde koning en beroemd om zijn wijsheid. Die wijsheid komt vooral naar voren in het bekende verhaal met het salomonsoordeel – (3, 16-27) wie is de moeder van dit kind? Dit Bijbelboek is een aaneenschakeling van wijsheden en spreuken om de weg van de Heer te bewandelen. Levenservaring en levenswijsheid worden doorgegeven aan volgende generaties. En deze wijsheid wordt als een persoon voorgesteld, een vrouw en het is alsof het scheppingsverhaal opnieuw verteld wordt door een ooggetuige: Vrouwe Wijsheid in eigen persoon. Een prachtig loflied op de schepping – de aarde is de plaats waar door mens en dier geleefd kan worden omdat God het zo gewild heeft. 

In het Johannes Evangelie wordt veelvuldig de nauwe verwantschap tussen Jezus en Zijn Vader besproken, gethematiseerd en uitgewerkt. Jezus en Zijn Vader zijn EEN. Daar voegt Jezus De Geest aan toe. De perikoop van de vandaag is een klein stukje uit de hele lange afscheidsrede van Jezus op de avond van het Laatste Avondmaal. Vanaf het begin is het die avond allemaal niet zo duidelijk. Die avond begint al met de voetwassing die door de leerlingen en verwoord door Petrus niet begrepen wordt. Een ander loopt weg van tafel en ook dit wordt heel verschillend en verkeerd geïnterpreteerd. Jezus bereidt zijn leerlingen voor op zijn vertrek maar belooft hen ‘een andere helper te geven, die voor altijd met jullie zal zijn ‘de Geest van de waarheid’ zo staat in 14, 17 – , kwam al eerder in deze rede ter sprake - dat is een Wijsheid die tot inzicht leidt. En daar komt Jezus op terug. Ik heb nog zo veel te vertellen en het is ook niet allemaal zo gemakkelijk te begrijpen. Die Geest zal jullie leidsman zijn naar de volle waarheid! Die Geest die spreekt zal vol zijn van God, Mijn Vader en van Mij. Zo zijn Geest, Vader en Zoon in een! Voor Jezus staat voorop dat een ieder zijn/haar leven leidt in relatie tot God. En in het hele Johannes Evangelie draait het om het vinden van het ware leven – zoals Jezus dat voor geleefd heeft. Als je je kunt toevertrouwen aan God, zo laat Hij zien dan vind je dat ware leven met vallen en opstaan, met wanhoop en moed. Zo ging dat toen, zo gaat dat nu.

Jezus heeft laten zien wat belangrijk is in het leven – het gaat niet om geld en macht. Mededogen, opkomen voor de mens in de marge, keuzes maken in het leven die anderen ten goede komen. Hij helpt ons bij de vraag wat ons leven nu ten diepste de moeite waard maakt. Waar doen wij het allemaal voor? Hoe kunnen wij de wereld een beetje beter achter laten? Soms zijn die vraagstukken zo groot dat wij helemaal ondergesneeuwd dreigen te worden. Maar ter geruststelling!! We hoeven ook niet alles. Wij mogen (moeten) ons bezig houden: wat het kan betekenen ‘mens te zijn op deze aarde’ zoals God ons bedoeld heeft.

Onze roeping tot christen-zijn vraagt ons bewust te leven, menselijke verhoudingen in het oog te houden en de schepping te behoeden. En de verschillende accenten, aspecten van Vader, Zoon en Heilige Geest kunnen ons op dat spoor zetten. 

Net zoals de drie stenen op de liturgie – je kunt ze vanuit verschillen hoeken bekijken – het perspectief kan veranderen. Zo kunnen Vader, Zoon en Geest ons wisselend inspireren: 

God in alle grootsheid/ Vader de Barmhartige / Zoon met moed en élan / Geest met wijsheid

Wij weten niet alles – laat het een mysterie blijven en dat wij er ons aan toevertrouwen.

Moge het zo zijn.