Overweging van René Klaassen.

Amos 8, 4-7, en Lukas 16, 1-17.

Thema: VREDE, Wie durft?

Het overkoepelende thema van de Vredesweek is dit jaar vrede verbindt over grenzen. En voor ik deze week het houden van deze overweging overnam van Hans, zijn vader is afgelopen week overleden en begraven, zou ik gedacht hebben dat dit thema onveranderd ook voor dit uur zou zijn overgenomen. Want zie wat er zich voor mij bevindt, de linkerhand en de rechterhand van een en hetzelfde lichaam. Twee handen op één buik, samen werkend, samen biddend, denkend over vrede en vrijheid, in deze dagen wordt 75 jaar kostbare vrijheid herdacht. Bij veel van u zullen de herinneringen aan toen weer levendig boven komen deze dagen. En toch staat er dan op de voorkant van het boekje: vrede …. wie durft… En, zoals ik al zei, wanneer het een vraag is dan zullen we allemaal wel ‘ja’ als antwoord geven, anders zaten we nu niet samen hier, dan zou er onvrede tussen ons zijn en de linker en de rechter zouden elkaar niet vinden.

Maar het is vandaag geen vraag, het is een oproep! Luister maar naar Amos, luister maar naar Jezus zelf.

Amos doet zijn profeterende werk in een situatie in zijn land in een tijd van onvrede, er worden strikken gespannen, er worden misdeelden het land uitgewezen. Er wordt met twee maten gemeten, de efa verkleind en de sikkel vergroot. Maten die in de verdeling van de graanoogst een belangrijke rol hadden, worden gemanipuleerd in het nadeel van de zwakkeren in de samenleving. Amos wordt geconfronteerd met dezelfde problemen die wij nu ook kennen. Het is nu niet anders dan toen. De kloof tussen arm en rijk groeit, vluchtelingen zijn al bij voorbaat crimineel en bovenal niet welkom en als Amos had geweten wat stikstof was, had hij daar ook wel wat van gezegd. Amos sluit af met dreigende woorden : God zegt dat hij deze daden nooit zal vergeten ….

Na de oproep van Amos worden we vandaag ook geconfronteerd met een oproep uit een parabel uit de mond van Jezus. Een parabel met drie rollen: een rijk man, een eigenaar. Zijn rentmeester, iemand met zeggenschap over het bezit en de pachters. De harde werkers die zorgen voor de oogst en de afhandeling van alles. En wat staat op het spel? Verkwisting – onrechtvaardigheid – onrecht – onbetrouwbaarheid – verfoeien – verachten. Allemaal begrippen die de vrede en vrijheid vreselijk in de weg staan. De parabel is net als de boodschap van Amos een waarschuwing en een oproep tegelijk. Het is ook een oproep tot eerlijk evenwicht – recht – rechtvaardigheid – menslievendheid. Maar hoe kunnen we nu toch in Gods Naam weten wat waar en betrouwbaar is? Wie bepaalt dat ? Hoe kom je uit de negatieve spiraal en keer je de wereld, het eigendom van de rijke man, ten goede. Waar haal goede rentmeesters vandaan die haar besturen en bestieren ?

Wij als pachters, ik denk dat dat onze rol is in dit verhaal, zijn de beslissende groep. Wanneer wij onderling met elkaar in gesprek gaan, opletten waar het verkeerd gaat en er met een verkeerde maat gemeten wordt, kunnen wij de goede maat nemen. Maar dan moeten we elkaar wel kennen, dan moeten we weten van elkaar dat we betrouwbaar zijn en dan groeit er vertrouwen. De mooiste producten die onze aarde heeft voortgebracht : vriendschap en vertrouwen. Wij verbouwen en oogsten die producten. Wij kunnen in dialoog, eerst goed naar elkaar luisteren. Eerst elkaars ervaringen delen en dan kunnen we wellicht ook in een vervolgstap elkaars verlangens en elkaars dromen delen. En wanneer je zover gekomen bent kan het al haast niet meer anders gaan dat je als goede vrienden op weg gaat en alles doet om samen je doelen te bereiken : vriendschap, betrouwbaarheid, vrede, vrijheid. En uit zo’n gemeenschap kunnen alleen maar goede rentmeesters voort komen. en de spelregels om dit te bereiken, die stel je maar gewoon onderweg samen met elkaar op: Geef elkaar de ruimte om over je ervaringen, verlangens  en dromen  te vertellen. Dat kan straks na de viering al bij de koffie en de thee beginnen.. luister zo dat je de ander ook begrijpt … stel vragen en probeer je in de ander te verplaatsen. Zet niet gelijk je eigen verhaal er tegenover. Stel je oordeel uit en onderzoek je eigen oordeel eerst voor je er mee naar buiten komt. Wees je zelf, wees authentiek. Gebruik de stilte om na te denken over wat je gehoord hebt en vorm dan pas je oordeel. Ga voor verbinding …. En geniet van de ontmoeting.

We luisterden naar de profeet Amos en gingen met Lucas om advies bij Jezus zelf:  en wat stond er ook alweer aan het einde …. sindsdien wordt het Koninkrijk van God verkondigd, wij weten van de God van beloften en iedereen, wij allemaal, de letter van de wet, de handleiding om er te komen die kennen we …. We hoeven het alleen nog maar te doen. Samen.  

Moge het zo gaan.