Overweging van Ineke van Cuijk OP

Lezingen: Jeremia 1, 4-5. 17-19 en  Lucas 4, 21-30                                                                             

De Zusters Dominicanessen in Voorschoten bewonen een prachtig Klooster. Deze congregatie weet dat zij de komende jaren ‘tot voltooiing zal komen’ zoals zij dat zelf benoemen. Al een aantal jaren nemen zij geen novicen meer aan. En daarom is er een paar jaar geleden gezocht met veel belangstellenden en belanghebbenden naar een nieuwe toekomst. Deze bijzondere Buitenplaats Huize Bijdorp, midden in Voorschoten, willen de zusters omvormen tot een plek waar, zowel materieel als immaterieel, hun nalatenschap tot zijn/haar recht kan komen. Dit hele voortraject is gebundeld in een boekje met als motto VERBEELDING MAAKT JE WERELD GROTER. JE HEBT HET NODIG OM OPLOSSINGEN TE BEDENKEN. Omdat zij, de zusters, de verbeelding hebben laten werken zijn zij, onder begeleiding, niet bang om grootse plannen te verwerkelijken en daarin zijn zij sterk en standvastig. Ook in de toekomst blijven zij staan voor hun eigen idealen en visie: inspiratie, gemeenschap, apostolaat en contemplatie. De nieuwe buitenplaats wordt een plek voor een gemeenschap van jong en oud, een plaats voor kwetsbare mensen en voor mensen die rust en bezinning nodig hebben.

Ik hoop dat ook de profeet Jeremia zijn verbeelding heeft kunnen laten werken. Wij horen vandaag de eerste en de laatste verzen van zijn roepingsverhaal. Hij wordt door God als profeet aangesteld en wij lezen dat hij vanaf de moederschoot al uitverkoren is. Dat horen wij vaker in de Bijbel. Dat geldt eveneens voor Simson, voor Johannes de Doper en zeker ook voor Jezus. De passages waarin Jeremia tegenstribbelt zijn weggelaten. Hij voert aan dat hij te jong is, maar God zegt: ‘Zeg niet, ik ben te jong. Richt je tot iedereen naar wie Ik je zend en zeg alles wat ik je opdraag’. Omgord je lendenen en ga aan het werk! Jeremia zal veel tegenstand ondervinden bij de koning, de edelen en het volk. Maar God, de Eeuwige, zal hem moed inspreken en sterk maken. ‘Ikzelf, zegt God, maak u tot een versterkte stad, een ijzeren zuil, een koperen muur’. Met dit beeld zoals de Eeuwige hem dat voorspiegelt, kun je ‘de hele wereld aan’. Met vallen en opstaan, met wanhoop en moed kun je met deze verbeelding sterk en standvastig zijn en blijven! 

Bij Lucas gaat het verhaal van vandaag over het eerste openbare optreden van Jezus: Hij maakt duidelijk wat Hij komt doen: de goede boodschap van bevrijding brengen aan wie het moeilijk hebben. In het buurdorp Kafarnaüm zijn ze heel enthousiast, de wonderen die Hij daar heeft gedaan maar hier in Nazareth begint al meteen de tegenstand. Na aanvankelijk bijval te betonen en trots te zijn op ‘een van ons hier uit het dorp’ slaat de toon om. Gods boodschap werkt voor iedereen, niet alleen voor ‘onze eigen mensen’. Met de voorbeelden van de weduwe van Sarepta en de Syriër Naäman, verhalen die de bezoekers van de synagoge zeker kennen, legt Jezus de vinger op de zere plek. 

Hoe groot is ook niet de verleiding om je allereerst te richten op de mensen die het dichtst bij je staan. En daar is natuurlijk ook niets mis mee – je draagt verantwoordelijkheid voor juist die mensen. Je hoeft dit niet tegen elkaar uit te spelen. Maar Jezus roept ons op – verder te kijken. De verantwoordelijkheid te aanvaarden, ook of zelfs buiten je eigen kring. Als christenen mogen wij ons geroepen weten, soms tegen wil en dank, op te staan want ook wij zijn geroepen vanaf de moederschoot. 

Wellicht volgen velen van u de artikelen in Trouw rondom de situatie van de Katholieke Kerk in Nederland. En ongetwijfeld zult u zich herkennen, zich aangesproken voelen en misschien soms wel met plaatsvervangende schaamte zitten. Het geloof dat we, voor de meesten van ons, van onze ouders hebben gekregen, zit in ons bloed, in onze genen. En door de jaren heen hebben wij daar onze eigen identiteit in gevonden. Met vragen, met twijfels maar vooral met het geloof ‘daar hoor ik bij’. Dat geloof is voor mij ‘op een of andere manier, een voor iedereen verschillend, fundament onder ons leven. Daarvan getuigen wij iedere week weer opnieuw. Er brandt een vuur in ons, dat niet verteert en alles in de as legt………..nee, het vuurt ons aan. Zoals het vuur bij Mozes in de brandende braamstruik. Wij begeven ons op heilige grond. En dat is, denk ik, vandaag onze grootste opdracht.

Hoe kunnen wij sterk en standvastig laten zien, dat het geloof ons ter harte gaat. Het christelijk geloof brengt keer op keer, in alle verhalen en ontmoetingen, de hoop aan het licht, dat dood, oorlog, verwoesting niet het laatste woord hebben. Vaak gloeit er iets van nieuw leven, juist op die plekken. 

In onze wereld waar van alles op ons afkomt, zo veel zelfs dat het je soms kan terneerslaan, voelen wij toch iedere keer die drang, om op te komen voor wat ons zo dierbaar is. Met God aan onze zijde, laten we ons niet verpletteren en naar de afgrond duwen. Maar als we er oog en oor voor hebben komen we in ons dagelijks leven, genoeg mogelijkheden om te laten zien dat wij sterk en standvastig zijn. Dat we lef hebben om er voor uit te komen dat wij ons volgeling van Jezus noemen. Dat wij onze lendenen omgorden en ieder op een eigen wijze ‘aan het werk’ gaat. De geschiedenis laat zien dat profeten altijd weerstand ondervinden maar laten wij elkaar bemoedigen en inspireren zo’n profeet te zijn. 

Jezus draait zich om en loopt midden tussen hen door en vertrekt……weg van de woedende menigte. Hij laat zich niet afbrengen van zijn roeping, de taak die Hij zichzelf en God Hem toebedeeld hebben: sterk en standvastig.

God spreekt door mensen, een ieder is geroepen vanaf de moederschoot, laten wij voor elkaar, voor God en voor de wereld, zulke mensen zijn. Zoals Jeremia, zoals Jezus en ook zoals de zusters in Voorschoten: op naar toekomst; altijd anders dan je hoopt en denkt maar vooral vol van vertrouwen.

Amen.